Altrecht is altijd op zoek naar manieren om de zorg te verbeteren. Ook Altrecht Bipolair draagt daar een steentje aan bij. Psychiater en leadexpert Eline Regeer licht in een interview twee innovaties toe, de Balanspoli en de oranje bril, die de cliënt en diens omgeving een centrale rol geven in de behandeling.
De Balanspoli: ruimte voor het morele gesprek
De Balanspoli komt voort uit een studie naar het afbouwen van medicatie. Waarom is dit initiatief gestart?
Eline Regeer: “Psychiater en senior onderzoeker Eva Maassen is heel belangrijk geweest in dit traject. Medicatie afbouwen bij bipolariteit is vaak nog een taboe. Richtlijnen focussen op langdurende onderhoudsmedicatie, maar de wens van de cliënt is vaak anders. In de Balanspoli voeren we een moreel beraad met verschillende betrokkenen: de psychiater, psycholoog, een naaste, de cliënt zelf, een ervaringsdeskundige en een verpleegkundige. Onder leiding van een onafhankelijke gespreksleider bespreken we de kernvraag: 'Kan ik stoppen?' Alle perspectieven van de deelnemers komen aan bod.”
Hoe ervaar jij deze nieuwe manier van gespreksvoering?
Eline Regeer: "Het is heel krachtig. Door de structuur van het moreel beraad te volgen, verplaatsen wij ons als hulpverleners echt in de cliënt, in plaats van direct een advies te geven. De meerwaarde is groot: naasten geven aan dat ze zich gehoord en gezien voelen, waardoor ze het afbouwproces durven te steunen. We hebben dit nu vijf keer gedaan. De meeste mensen willen inderdaad af gaan bouwen, maar iemand gaf ook aan toch de medicatie te blijven gebruiken. Juist door alle kanten en perspectieven te bespreken. De uitkomst is dus zeker niet altijd afbouwen.”
Wat zijn de plannen voor de toekomst?
Eline Regeer: "We willen kijken of de Balanspoli ook toegankelijk kan worden voor cliënten die niet direct bij ons team in zorg zijn, zoals bij de gebiedsteams of ook van buiten Altrecht. We overwegen een leidraad te schrijven om deze methode verder te verspreiden binnen de ggz. Ik ben heel trots op dit initiatief en hoop anderen te inspireren."
De oranje bril: omgekeerde lichttherapie
Een andere opvallende innovatie is het gebruik van blauw licht-blokkerende brillen. Hoe werkt dat?
Eline Regeer: "Psychiater Willemijn van der Veen is de trekker van dit project. Het is eigenlijk omgekeerde lichttherapie. Deelnemers aan de pilot dragen vanaf 6 uur 's avonds tot de volgende ochtend een bril die blauw licht filtert. Zelfs bij een nachtelijk toiletbezoek moet de bril op. Buitenlands onderzoek toont aan dat dit manische klachten kan verminderen door de biologische klok rust te geven."
Hoe verloopt de pilot tot nu toe?
Eline Regeer: "We testen dit momenteel bij 10 deelnemers (18+) met lichte tot matige manische symptomen, samen met 10 deelnemers vanuit het UMC Utrecht. Het is soms uitdagend; iemand had bijvoorbeeld geen zin in die opvallende oranje bril tijdens een uitje. En een ander is de bril kwijtgeraakt. We meten de effecten na één week en na twee maanden. Het is nog te vroeg om iets over het effect te zeggen."
Zie je nog andere mogelijkheden voor gebruik van de bril?
Eline Regeer: "Ik zie ook potentie voor de klinische setting. Nu testen de mensen thuis. Voor mensen die zijn opgenomen kan de verpleging een cruciale rol spelen in de begeleiding bij het dragen van de bril. Het is een mooie laagdrempelige, niet-medicamenteuze toevoeging aan de zorg.”